Wat zijn wratten?
Wratten zijn niet-kankerachtige huidgezwellen die worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Dit virus infecteert de buitenste laag van de huid en veroorzaakt een snelle celgroei die een wrat vormt. Wratten zijn zeer besmettelijk en kunnen zich verspreiden via direct huidcontact of besmette oppervlakken zoals handdoeken, nagelknipper of vloeren.
Er zijn verschillende soorten wratten, waaronder:
- Gewone wratten (verruca vulgaris): Ruwe, verhoogde bultjes, vaak op handen en vingers.
- Plantaire wratten: Wratten op de voetzolen, die vaak pijn veroorzaken bij het lopen.
- Platte wratten: Kleine, gladde wratten die in groepjes verschijnen op het gezicht, de handen of de benen.
- Draadvormige wratten: Lange, draadvormige gezwellen, meestal in het gezicht of de hals.
- Periunguale wratten: Wratten die zich rond de nagels bevinden en nagelafwijkingen veroorzaken.
- Genitale wratten: Een seksueel overdraagbare vorm van HPV die het genitale gebied aantast (apart behandeld onder genitale wratten).
Veelvoorkomende oorzaken en risicofactoren van wratten
Wratten ontstaan wanneer HPV de huid binnendringt via kleine snij- of schaafwondjes. Enkele factoren die het risico op het krijgen van wratten verhogen zijn:
- Verzwakt immuunsysteem (door ziekte, stress of medicatie).
- Frequent huid-op-huidcontact met geïnfecteerde personen.
- Op blote voeten lopen in openbare ruimtes zoals zwembaden of kleedkamers (plantaire wratten).
- Bijten op nagels of plukken aan nagelriemen (periunguale wratten).
- Gedeelde persoonlijke voorwerpen gebruiken, zoals scheermesjes, handdoeken of nagelknippers.
- Rechtstreekse blootstelling aan HPV door kleine huidverwondingen.
Symptomen & Herkenning
Wratten zien er afhankelijk van het type anders uit, maar veelvoorkomende symptomen zijn onder andere:
- Kleine, ruwe of korrelige bultjes op de huid.
- Vleeskleurige, witte, roze of bruine gezwellen.
- Zwarte stippen of vlekken (samengeklonterde bloedvaten in de wrat).
- Pijn of ongemak, vooral bij plantaire wratten op de voeten.
- Clusters van wratten die zich na verloop van tijd verspreiden.
- Veranderingen in het huidoppervlak, waardoor het harder of hobbelig wordt.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Artsen diagnosticeren wratten meestal op basis van hun uiterlijk. In zeldzame gevallen kan een huidbiopsie worden uitgevoerd om andere aandoeningen uit te sluiten. Er is geen bloedonderzoek nodig, omdat wratten een zichtbare huidaandoening zijn.
Beste behandelingsopties voor wratten
Hoewel wratten vaak vanzelf weggaan, kan behandeling helpen om ze sneller te verwijderen en verspreiding te voorkomen. Veel voorkomende behandelingsopties zijn:
Topische geneesmiddelen:
- Salicylzuur (Collomak): Een peelingmiddel dat na verloop van tijd wratlagen verwijdert.
- Podofyllotoxine (WraticonCondylox, Condyline): Gebruikt voor resistente wratten, vooral genitale wratten.
- Imiquimod (Aldara): Versterkt het immuunsysteem om HPV te bestrijden en wratten te verwijderen.
- Glutaaraldehyde (Glutarol): Een verhardingsmiddel dat wratweefsel vernietigt.
Behandelingen in de kliniek:
- Cryotherapie: Het bevriezen van wratten met vloeibare stikstof, waardoor ze eraf vallen.
- Elektrocauterisatie: Wratten wegbranden met een elektrische stroom.
- Lasertherapie: Richt zich op wratweefsel en vernietigt het.
- Chirurgische verwijdering: Wordt gebruikt voor grote, pijnlijke of hardnekkige wratten.
